Deca su sve češće izložena povredama među kojima su povrede zuba često zastupljene. Zastupljenost traumatskih povreda zuba varira u odnosu na uzrast dece, zbog čega se pojedine starosne grupe smatraju podložnijim za njihov nastanak. Cilj ovog rada je bio da se utvrdi i analizira zastupljenost i distribucija traumatskih povreda zuba, vrsta povreda zuba, kao i mesto i način nastanka povreda. Istraživanjem je obuhvaćeno 404 dece (204 dečaka i 200 devojčica) uzrasta 3 do 6 godina, koja su metodom slučajnog uzorka odabrani iz obdaništa na području severnog dela Kosovske Mitrovice. Povrede zuba su klasifikovane prema klasifikaciji Andreasena baziranoj na sistemu koji je prihvatila Svetska zdravstvena organizacija. Rezultati istraživanja su pokazali da su povrede zuba zastupljene kod 14,11% ispitivane dece i da su najzastupljenije u uzrastu 3 (21,25% ) i 4 godine (15,95%). Zastupljenost povreda zuba se razlikovala samo između grupa dece uzrasta 3 i 6 godina (hi-kvadrat test =3,49; p= 0,06). Od ukupnog broja pregledane dece 15,69% dečaka i 12,50 devojčica je imalo povredu zuba. Različite vrste povreda zuba su bile slično distribuirane u različitim uzrastima dece, pri čemu su najzastupljeniji nekomplikovani prelom gleđi i dentina (28,07%), zatim naprsnuća i prelom gleđi krunice zuba (24,56%). Kod 52,63% dece pad je bio uzrok povrede zuba, dok je udarac u tvrd predmet uzrok povrede zuba kod 29,82% dece. U uzrastima dece 4, 5 i 6 godina, povrede nastale prilikom pada ili udaraca u tvrde predmete su zastupljene sa malom razlikom. Većina povreda zuba u dece se dogodila u dvorištu (35,09%) ili u kući (33,33%). Na osnovu dobijenih rezultata istraživanja možemo zaključiti da su povrede zuba u ispitivane dece zastupljene u relativno visokom procentu obzirom na broj i uzrast dece, kao i da su najčešće u uzrastu od 3 godine.

Profesionalno sagorevanje na poslu je stanje psihičke i fizičke iscrpljenosti. Kompleksni fenomen profesionalnog sagorevanja predstavlja umor gde je odnos prema radu recipročan doživljavanju umora. Ovaj fenomen je oduvek bio poznat zaposlenima, a danas je sve češće tema istraživanja. Najznačajnije komponente profesionalnog sagorevanja (burnout syndrome) jesu osećanje emocionalne i fizičke iscrpljenosti, smanjeno lično zadovoljstvo poslom, a kada je posredi medicinsko osoblje, i promenjen odnos prema bolesnicima. Sindrom profesionalnog sagorevanja na poslu je sastavni deo pružanja zdravstvene zaštite pacijentima, naročito u psihijatrijskim ustanovama. U radu je prikazan nivo emocionalne i fizičke iscrpljenosti nakon posla u periodu 2010-2012. godine, kao i prediktori koji utiču na profesionalno sagorevanje. Prediktor koji se u svim godinama posmatranja izdvojio kao najvažniji u emocionalnoj (u rasponu 9,6-17,0%) i fizičkoj (u rasponu 8,2-13,6%) iscrpljenosti nakon posla, s najvećim parcijalnim doprinosom u konačnom modelu, jeste neposredna saradnja s kolegama.

Left ventricular noncompaction je retka vrsta kardiomiopatije. Smatra se da nastaje kao rezultat poremećaja kompakcije prvobitnih miokardnih trabekularnih struktura. Glavna makroskopska karakteristika ovog kliničkog entiteta su izražene trabekule i intratrabekualrni recesusi. Klinički se karakteriše sistolnom i dijastolnom disfunkcijom, intraventrikularnim trombovima i embolijskim incidentima. Dijagnoza se uglavnom postavlja ehokardiografskim pregledom. U ovom je radu prikazan bolesnik koji se dugo vremena lečio pod dijagnozom hroničnog opstruktivnog plućnog sindroma. Pri rutinskoj ehokardiografiji su zapažene izražene trabekule i duboki intertrabekularni recesusi na IVS-u i apeksu leve komore, koji su bili najizraženiji u srednjim i apikalnim segmentima. Srčana bolest je do vremena dijagnostikovanja bila asimptomatska. Left ventricular noncompaction je prilično retka bolest i obično ima relativno brzi toki i nepovoljnu prognozu. Naš slučaj nije bio takve prirode, tako da se možda radi o nekoj vrsti benigne, subklinicke varijante bolesti. Slaba komplijansa sa bolesnikom je razlog što nismo mogli ehokardigorafski ispitati ostale članove njegove porodice.

U literaturi se razlikuju podaci u smislu koje su najčešće ciste jajnika u ovoj starosnoj dobi. U našem slučaju pacijentkinja uzrasta 14 godina je operisana zbog postojanja velike ciste desnog jajnika, veličine oko 25 cm, koja se torkvirala što je dalo sliku akutnog abdomena i iziskivalo hitan operativni zahvat. Prilikom sprovedene dijagnostike od najveće pomoći su bili anamneza, u kojoj navodi akutno nastali bol pri fizičkoj aktivnosti, ultrazvučni pregled (UZ) koji je nedvosmisleno ukazao na postojanje tumora, kao i CT (kompjuterizovana tomografija).Tumor markeri su bili granični (u odnosu na referentne vrijednosti).Urađena je laparotomija sa adneksektomijom. Patohistološki nalaz (PH) govori da se radilo o mucinoznom cistadenomu. Evaluacija u smislu kliničke obrade i tretman ovarijalnih cisti su među najčešćim razlozima zbog kojih adolescenti taraže pomoć ginekologa.

Različita oboljenja pluća se na radiogramu grudnog koša mogu manifestovati u obliku solitarnih perifernih kružnih plućnih promena. U najvećem procentu radi se o tumorima pluća i to najčešće o karcinomu bronha perifernog tipa. Po učestalosti zatim dolaze tuberkulozne, bakterijske, gljivične, parazitne, infekcijske lezije kao i metastaze na plućima. Ostala oboljenja su zastupljena u znatno manjem procentu. Ovakve periferne plućne lezije su uglavnom asimptomatske i otkrivaju se slučajno. Veličine su 3-6 cm u prečniku. Lokalizovane su u desnom plućnom krilu, apikalno znatno češće, u odnosu na levo plućno krilo. Kod tuberkuloznih lezija u 50 % slučajeva prisutne su kalcifikacije, a najčešće su zastupljeni tuberkulomi. Periferne solitarne plućne lezije mogu pričinjavati značajan dijagnostički problem što iziskuje primenu mnogih dopunskih metoda ispitivanja do konačne dijagnoze i primene adekvatnog lečenja.

Ultrazvuk pluća (LUS), postao je u prvoj deceniji 21. veka sve više i više popularan. Nekoliko radova opisuju prednosti ovog postupka, uglavnom zbog mogućnosti da se koriste u krevetu, bez opasnosti od zračenja, zajedno sa jednostavnim i neposrednim tumačenjem slike. Svrha ovog rada je da predstavi vezu LUS i najčešćih neonatalnih respiratornih bolesti i nekih akutnih plućnih bolesti. Opisali smo tehniku LUS izvršenja, normalan izgled i LUS nalaze sa najčešćim neonatalnim i pedijatrijskim akutnim bolestima. Upotreba LUS na klinici je jednostavna i laka za korišćenje.

Suštinu biološkog lečenja caries profunda čini proces 'ozdravljenja' koji se zasniva na stimulaciji dentinogenetske funkcije pulpe, što omogućava stvaranje mineralizovanog tkiva. U eksperimentalnom istraživanju postavljen je cilj da se skening elektronskom mikroskopijom i polarizacionom mikroskopijom: Analiziraju promene na celularnim i ekstracelularnim komponentama zubne pulpe posle direktnog i indirektnog prekrivanja alkalnim cementom (Dycal), Utvrdi izgled dentinske površine posle direktnog i indirektnog prekrivanja pulpe i Formira predlog za kliničku primenu preparata Dycal ukoliko obezbeđuje dobru i efikasnu dentinogenezu. Ispitivanje je izvršeno na eksperimentalnim životinjama (domaća svinja). Za ovo istraživanje korišćen je alkalni cement Dycal. Na zubima eksperimentalne grupe uradjene su preparacije V klase sa vestibularne strane. Na jedanaest zuba je uradjeno indirektno, a na jedanaest zuba direktno prekrivanje pulpe. Nakon završene preparacije dentin je direktno prekriven alkalnim cementom Dycal. Preko Dycal-a je postavljena podloga cink fosfatnog cementa i materijal za definitivno zatvaranje kaviteta (amalgam). Na zubima gde je urađena perforacija komore pulpe Dycal je ubacivan direktno u komoru pulpe, a preko toga je postavljena podloga cink fosfatnog cementa i kavitet je definitivno zatvaran amalgamom. Adekvatno pripremljeni zubi i pulpa posmatrani su SEM i polarizacionim mikroskopom. Rezultati: Posmatranjem i analizom dobijenih rezultata, na polarizacionom i skening elektronskom mikroskopu u poređenju sa kontrolnom grupom, dobijeni su rezultati koji mogu imati značajnu kliničku implikaciju u biološkom lečenju pulpe. Dycal direktno apliciran u komoru pulpe: uočava se granica između novostvorenog reparativnog dentina u normalnu dentinsku strukturu, sreću se degradirane smežurane ćelije, zapažaju se jezgra kalcifikacije, mladi krvni sudovi i ćelije (fibrociti, histiociti i fibroblasti). Indirektno aplikovan Dycal: uočava se normalna dentinska struktura , jasno su vidljivi dentinski kanalići, a sreće se i atubulusna dentinska struktura, vidi se slika dentinske strukture koja prožima acelularno pulpno tkivo, hipercelularnost na granici stvaranja novog dentina i brojni krvni sudovi. Prisustvo amorfnog kalcifikata dentinske strukture govori o početnom stvaranju barijere od čvrstog tkiva što je cilj eksperimenta. Dobijeni rezultati eksperimentalnim istraživanjem sugerišu Dycal kao dobar materijal za direktno i indirektno prekrivanje pulpe.

Insulinska rezistencija je stanje udruženo sa genetskom predispozicijom, sedantarnim načinom života i starenjem. Ono je izazvano i podstaknuto gojaznošću. Metabolički sindrom (MS) pak, predstavlja koincidentno postojanje više metaboličkih poremećaja u čijoj se osnovi nalazi insulinska rezistencija. Cilj ovog rada je bio da se utvrde antropometrijske mere kod obolelih od akutnog infarkta miokarda (AIM) sa i bez metaboličkog sindroma. Prospektivnom studijom obuhvaćeno je 77 bolesnika oba pola koji su lečeni zbog AIM u koronarnoj jedinici Interne klinike-Laplje selo KBC-a Priština sa sedištem u Gračanici. Bolesnici sa reinfarktom miokarda nisu uključivani u istraživanje. Od ukupno 77 ispitanika sa AIM 44 ispitanika je imalo MS ili 57,1% dok je 33 ispitanika bilo bez MS, ili 42.9%. Naše istraživanje je pokazalo sledeće: učestalost MS kod ispitanika lečenih zbog AIM je bila 57,1%; u odnosu na polnu zastupljenost nije nađena bitna razlika između ispitanika sa AIM sa i bez MS ; u grupi ispitanika sa AIM i MS muškarci su bili zastupljeniji (63,6%) u odnosu na žene; nije nađena bitna razlika između poređenih grupa ispitanika u odnosu na starosnu zastupljenost ; poređenjem telesne visine i težine između ispitanika sa AIM sa i bez MS nije nađena značajna razlika ; dobijena je bitna razlika između poređenih grupa ispitanika u odnosu na indeks telesne mase-BMI. Prosečna vrednost BMI kod ispitanika sa AIM i MS je bila 29,34 kg/m2.

Povrede u sportu su relativno česte i mogu biti akutne i hronične, kao i endogene i egzogene. Na obim i učestalost povređivanja mogu uticati brojni faktori, kao što su loša kondicija, mišićni disbalans, anatomske anomalije, nutritivni faktori i period rasta. Nakon zbrinjavanja i lečenja sportske povrede sledi rehabilitacija i procena takmičarske sposobnosti pojedinca od strane lekara na osnovu prirode povrede, bolne osetljivosti, vremenskog faktora, poređenjem sa zdravim ekstremitetom, funkcionalnim ispitivanjima. Pravilna evaluacija takmičarske sposobnosti nakon povrede je važan faktor prevencije eventualnog povređivanja u kasnijim sportskim aktivnostima pojedinca.

Matične ćelije su nespecijalizovane ćelije organizma u vrlo ranom stadijumu razvića, koje u normalnim uslovima u datom tkivu mogu da se diferenciraju u različite tipove funkcionalno specijalizovanih zrelih ćelija. Mezenhimalne matične ćelije (MSCs) su atraktivni kandidati za kliničku primenu u obnavljanju oštećenih tkiva, pogotovu što se mogu izolovati iz više izvora i umnožavati, a njihova primena ne nosi nikakve etičke probleme. Metode izolacije MSCs iz masnog tkiva zasnivaju se na enzimatskom razlaganju dobijenog materijala. Uslovi kultivacije mezenhimalnih matičnih ćelija su temperatura od 37°C i parcijalni pritisak CO2 5%. MSCs se gaje u medijumu, najčešće u a-MEM medijumu sa 10% ili 20% fetalnim telećim serumom. Pod tim uslovima kultivisanja za 7-14 dana adherisane ćelije formiraju kolonije. MSCs su multipotentne i sposobne da se diferenciraju u uslovima in vitro u mezodermalnom pravcu, stvarajući osteoblaste, hondrocite i adipocite. Međutim, one mogu da se diferenciraju i u ćelije ektodermalnog (npr. neurone) i ćelije endodermalnog porekla (npr. ß-ćelije Langerhansovih ostrvaca pankreasa i hepatocite). U Laboratoriji za matične ćelije Departmana za biomedicinske nauke Državnog univerziteta u Novom Pazaru sprovodi se istraživanje MSCs poreklom iz humanog masnog tkiva. U saradnji sa hirurzima Zdravstvenog centra Novi Pazar, a uz poštovanje normi Etičkog komiteta obe ustanove u periodu od 01.07.2011. do 01.07.2012. godine dobijeno je 22 uzorka potkožnog humanog masnog tkiva od ispitanika starosti od 18 do 65 godina. Od 15 uzoraka uspešno je završen proces izolacije i kultivacije, a od 8 i ciljane mezodermalne diferencijacije.